Tim mạch
LDL-C (mỡ xấu)(LDL)
Đơn vị đo: mmol/L
Cholesterol 'xấu' — vận chuyển cholesterol vào thành mạch, là thủ phạm chính của xơ vữa động mạch và bệnh mạch vành.
Ví dụ minh hoạ (giá trị trong vùng bình thường)
Chỉ số này là gì?
LDL-C (Low-Density Lipoprotein Cholesterol) là lipoprotein tỷ trọng thấp mang cholesterol từ gan đến các mô. Khi LDL dư thừa, nó thấm vào lớp nội mạc động mạch, bị oxy hoá và tích tụ thành mảng xơ vữa — nguyên nhân số 1 của nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Theo Hướng dẫn Hội Tim mạch học Việt Nam 2022 và ESC/EAS 2021, mục tiêu LDL phụ thuộc vào nguy cơ tim mạch tổng thể: - Nguy cơ thấp: < 3.0 mmol/L. - Nguy cơ trung bình: < 2.6 mmol/L. - Nguy cơ cao (đã có bệnh tim mạch, tiểu đường, tăng huyết áp lâu năm): < 1.8 mmol/L. - Nguy cơ rất cao (đã nhồi máu, tái phát): < 1.4 mmol/L.
LDL cao thường không có triệu chứng cho đến khi xảy ra biến cố tim mạch. Đây là lý do sàng lọc mỡ máu định kỳ (2 năm/lần từ 20 tuổi, 1 năm/lần từ 40 tuổi) rất quan trọng.
Statin — nhóm thuốc giảm LDL — là một trong những thuốc được chứng minh giảm tử vong tim mạch mạnh nhất trong y học hiện đại. Không phải ai LDL cao cũng cần thuốc, nhưng nếu bác sĩ kê thì đừng tự ý ngưng.
Ngưỡng đánh giá
| Vùng | Khoảng giá trị | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Tối ưu | 1.8 – 2.6 mmol/L | Đạt mục tiêu cho phần lớn người có nguy cơ trung bình. |
| Bình thường | 1.5 – 3.4 mmol/L | Trong khoảng chấp nhận nếu không có yếu tố nguy cơ. |
| Ranh giới cao | 3.4 – 4.1 mmol/L | Cần điều chỉnh lối sống; xét statin nếu có nguy cơ tim mạch. |
| Cao / rất cao | ≥ 4.1 mmol/L (≥ 5.0 rất cao) | Nguy cơ xơ vữa cao — khám bác sĩ tim mạch. |
Vì sao chỉ số này quan trọng?
Giảm 1 mmol/L LDL giảm ~22% các biến cố tim mạch chính (nhồi máu, đột quỵ, tử vong tim mạch) — theo phân tích tổng hợp CTT của 170.000 bệnh nhân.
Bạn có thể làm gì?
- Giảm mỡ bão hoà: mỡ động vật, bơ, phô mai, đồ chiên rán.
- Ưu tiên dầu ô liu extra virgin, dầu hạt cải; cá biển 2 lần/tuần.
- Ăn ≥ 25g chất xơ/ngày: yến mạch, đậu, rau, trái cây có vỏ.
- Bỏ hoàn toàn transfat (bánh ngọt công nghiệp, kem béo thực vật).
- Nếu bác sĩ kê statin, tuân thủ và xét lại LDL sau 6–8 tuần.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ số liên quan
Nguồn tham khảo
Lưu ý y tế: Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo và giáo dục sức khoẻ. Không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Khi có bất thường, vui lòng khám tại cơ sở y tế.
Cập nhật lần cuối:
Có báo cáo xét nghiệm rồi? Vitalfami đọc hộ bạn.
Upload PDF — tự trích chỉ số, so sánh kỳ trước và giải thích bằng tiếng Việt.
Dùng thử miễn phí