Tim mạch
Huyết áp tâm thu(SBP)
Đơn vị đo: mmHg
Áp lực máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp. Đây là chỉ số phổ biến nhất để đánh giá nguy cơ tim mạch và đột quỵ.
Ví dụ minh hoạ (giá trị trong vùng bình thường)
Chỉ số này là gì?
Huyết áp tâm thu (SBP) là áp lực cao nhất trong chu kỳ tim, đo được khi tâm thất trái co bóp đẩy máu ra động mạch chủ. Đơn vị đo là milimet thuỷ ngân (mmHg).
Theo Quyết định 5904/QĐ-BYT năm 2019 của Bộ Y Tế và khuyến cáo Hội Tim mạch học Việt Nam, huyết áp lý tưởng ở người trưởng thành là dưới 120/80 mmHg. Từ 130/85 mmHg trở lên được xem là bắt đầu có nguy cơ và cần theo dõi.
Huyết áp thay đổi trong ngày theo hoạt động, cảm xúc, muối ăn vào, giấc ngủ. Một lần đo cao chưa đủ để chẩn đoán — cần đo ít nhất 2 lần vào 2 ngày khác nhau, sau khi nghỉ 5 phút, không hút thuốc và không uống cà phê trong 30 phút trước đó.
Tăng huyết áp thường không có triệu chứng trong nhiều năm, nhưng âm thầm làm dày cơ tim, xơ vữa động mạch, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận, giảm thị lực. Đây là lý do huyết áp được gọi là "kẻ giết người thầm lặng".
Ngưỡng đánh giá
| Vùng | Khoảng giá trị | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Tối ưu | < 120 mmHg | Nguy cơ tim mạch thấp nhất. |
| Bình thường | 120–129 mmHg | Chấp nhận được, theo dõi định kỳ. |
| Tiền tăng huyết áp | 130–139 mmHg | Cần điều chỉnh lối sống và tái đo trong 1–3 tháng. |
| Tăng huyết áp | ≥ 140 mmHg (hoặc ≥ 180 = cấp cứu) | Cần khám bác sĩ; ≥180 kèm triệu chứng phải đến bệnh viện ngay. |
Vì sao chỉ số này quan trọng?
Kiểm soát huyết áp tâm thu dưới 130 mmHg giúp giảm khoảng 25% nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim trong dài hạn (theo ESC/ESH 2018). Đây là can thiệp dự phòng đơn lẻ mang lại lợi ích lớn nhất cho tim mạch.
Bạn có thể làm gì?
- Giảm muối xuống dưới 5g/ngày (khoảng 1 thìa cà phê).
- Đi bộ nhanh 30 phút/ngày, 5 buổi/tuần.
- Giữ cân nặng hợp lý — giảm 1kg thường giảm 1 mmHg.
- Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá.
- Đo huyết áp tại nhà buổi sáng và tối, ghi log ít nhất 7 ngày trước khi khám.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ số liên quan
Nguồn tham khảo
Lưu ý y tế: Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo và giáo dục sức khoẻ. Không thay thế chẩn đoán, tư vấn hay điều trị của bác sĩ. Khi có bất thường, vui lòng khám tại cơ sở y tế.
Cập nhật lần cuối:
Có báo cáo xét nghiệm rồi? Vitalfami đọc hộ bạn.
Upload PDF — tự trích chỉ số, so sánh kỳ trước và giải thích bằng tiếng Việt.
Dùng thử miễn phí